ผมคิดว่าสิ่งหนึ่งที่สร้างปัญหาให้กับนักลงทุนไม่มากก็น้อย ก็คือเมื่อต้องการทราบอัตราผลตอบแทนของพอร์ทการลงทุนตลอดทั้งปีที่ผ่านมา ซึ่งสิ่งที่สร้างปัญหาก็คือในระหว่างการลงทุนนั้นมีการเพิ่มการลงทุนอยู่เสมอ เช่นนำรายได้จากงานประจำมาลงทุนเพิ่ม นอกจากนี้ยังมีการขายหุ้นเพื่อนำไปใช้จ่ายเมื่อยามจำเป็น ในสถานการณ์ดังกล่าวนี้ การคำนวณอัตราผลตอบแทนโดยใช้เพียงการเปรียบเทียบเพียงมูลค่าของพอร์ทเมื่อตอนสิ้นปีกับมูลค่าพอร์ทเมื่อตอนต้นปีคงจะไม่เพียงพอเสียแล้ว ถ้าอย่างนั้นแล้วเราควรจะคำนวณอัตราผลตอบแทนอย่างไร บทความตอนนี้ช่วยได้ครับ

บทความในตอนนี้จะแสดงการคำนวณอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนโดยใช้วิธีการคำนวณหา Internal Rate of Return (IRR) มาประยุกต์ใช้ เพื่อไม่ให้เป็นการเสียเวลาลองพิจารณาดูพอร์ทของนักลงทุนรายหนึ่งซึ่งมีการบันทึกการซื้อขายดังนี้

และมีการบันทึกมูลค่าของพอร์ทการลงทุนดังนี้

การคำนวณอัตราผลตอบแทนของนักลงทุนรายนี้ สามารถคำนวณได้ดังนี้ (ในที่นี้จะใช้วิธีหา IRR สำหรับรายไตรมาส)
มูลค่าพอร์ทเริ่มต้น (CF0) = -90,000
กระแสเงินสดไตรมาส 1 (CF1) = -66,000
กระแสเงินสดไตรมาส 2 (CF2) = 31,000
กระแสเงินสดไตรมาส 3 (CF3) = -32,000
กระแสเงินสดไตรมาส 4 (CF4) = 168,000

จากนั้นคำนวณหา IRR โดยใช้ Function =IRR() ใน Excel หรือใส่ชุดของกระแสเงินสด (CF0, CF1, …) เข้าไปในเครื่องคิดเลขทางการเงินและคำนวณหา IRR

จากตัวอย่างข้างต้นจะได้ IRR = 2.03% หรือตัวเลขที่ได้แสดงถึงอัตราผลตอบแทนรายไตรมาส
ซึ่งจะได้ Nominal Annual Rate = 8.11% (คำนวณโดยนำ IRR คูณกับ 4 ไตรมาส)
แต่เราควรจะทำให้เป็น Effective Annual Rate ซึ่งเป็นการคำนวณแบบทบต้น (Compounding)
โดยใช้ Function =EFFECT() ใน Excel เพื่อทำการแปลง Nominal Annual Rate ให้เป็น Effective Annual Rate จะได้ Effective Annual Rate = 8.36% นั่นหมายความว่านักลงทุนได้รับอัตราผลตอบแทนจากพอร์ทการลงทุนเท่ากับ 8.36% ต่อปี (รายละเอียดสำหรับการแปลง Nominal Rate เป็น Effective Rate สามารถดูได้ใน Help ของ Function EFFECT() ใน Excel)

ถ้าต้องการคำนวณหา IRR เป็นรายเดือนแล้วจึงคำนวณหา Effective Annual Rate ก็สามารถทำได้เช่นเดียวกันจากตัวอย่างข้างต้นจะได้ Effective Annual Rate = 8.17% ทดลองทำดูนะครับ (Download ชีทแสดงการคำนวณได้ที่นี่)

หากต้องการนำเงินปันผลมารวมคำนวณด้วย ให้รวมเงินปันผลเข้าไปกับกระแสเงินสดที่เกิดขึ้นใน Period ที่ท่านได้รับเงินปันผล เช่นหากท่านคำนวณ IRR โดยแบ่งช่วงการคำนวณเป็นรายไตรมาส เงินปันผลที่ท่านได้รับในไตรมาสที่ 2 ทั้งหมด ให้นำมารวมเข้าไปกับกระแสเงินสดที่เกิดขึ้นในไตรมาส 2 ทั้งนี้เงินปันผลต้องมีเครื่องหมายบวกเนื่องจากเป็น Cash Inflow เช่นเดียวกับการขายหุ้น

อ่านมาถึงตรงนี้แล้วท่านคงทราบวิธีการหาอัตราผลตอบแทนจากการลงทุนนะครับ ซึ่งมีความสำคัญ เนื่องจากท่านจะได้ทราบประสิทธิภาพในการบริหารพอร์ทการลงทุนของท่าน ซึ่งไม่สามารถวัดได้โดยการดูเพียงแค่มูลค่าของพอร์ทเมื่อเริ่มต้นและสิ้นสุดว่าต่างกันเพียงใด เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของพอร์ทนั้นอาจจะเกิดจากการเพิ่มเงินลงทุนซึ่งไม่ได้เกิดจากการงอกเงยของการลงทุน ดังนั้นถึงแม้มูลค่าของพอร์ทเมื่อสิ้นปีจะมากกว่าเมื่อตอนเริ่มต้นก็ไม่ได้หมายความว่าอัตราผลตอบแทนของท่านต้องเป็นบวกเสมอไป ในทางตรงกันข้ามก็เช่นเดียวกัน ขอให้โชคดี คำนวณออกแล้วมาแล้ว อัตราผลตอบแทนชนะอัตราผลตอบแทนของตลาดกันถ้วนหน้าครับ